Çölyak Hastalığı Nedir – Neden Olur – Belirtileri

Çölyak Hastalığı Nedir – Neden Olur – Belirtileri

Çölyak hastalığı, belirtileri 1 yaşından itibaren ortaya çıkabilen ve ilerleyen dönemlerde şiddetlenen bir hastalıktır. Gluten isimli, genellikle buğday, arpa,çavdar gibi tahıl ürünlerinde bulunan maddeye bağışıklık sisteminin verdiği aşırı tepki sonucu ortaya çıkar. Tedavisi ise gluten tüketmeyerek başarılı sonuçlara ulaşabilir.

Biraz maliyetli bir hastalık olduğu doğrudur. Market raflarında glutensiz bisküvi ya da benzer ürün fiyatları oldukça yüksektir. Ancak halk arasındaki yaygın düşünce de oldukça haklıdır: Doktora para vermek yerineyiyeceklere para harcamak… Elbette bu da parası olanlar için daha kolaydır.

Alerjik bir hastalık olarak da düşünülebilir. Ve doğuştan ortaya çıkan hastalıklar arasında yer almaktadır. Fakat 1yaşına kadar fark edilmeyebilir. Çünkü günümüzde bebekler ilk 6 ay sadece anne sütü ile besleniyorlar. Anne sütünün faydaları hepimiz tarafından az çok biliniyor.

6. ayın sonrasında ise çorba, meyve,sütlü yiyecekler daha çok tüketiliyor. Gluten içeren besinler tüketilmeye başlandığında ise çölyak hastalığı ilk belirtilerini veriyor. Bu belirtiler arasında ishal, kusma, halsizlik… gibi unsurlar yer alıyor. Yaş ilerledikçe cilt döküntüleri ve anemi gibi sorunlar ortaya çıkabiliyor.

Burada ilk olarak annenin dikkati büyük önem arz ediyor. Çünkü alerjinin neye olduğunu tespit edebilmek adına test yapılabilmesi için ilk olarak belirtilerin ortadan kaybolması gerekiyor. Sonrasında hastalığın bulunması zor olmuyor. Bu süreçte glutenden uzak durmak büyük önem arz ediyor.

Alerji tedavisi hakkında bilgi sahibi olarak ne demek istediğimizi daha iyi anlayabilirsiniz. Bu noktada tüketilen besinleri yazmak, sonuçları da detaylı olarak yazmak ve doktorla doğru iletişim kurmak büyük önem arz ediyor. Doktorunuzun işine karışamaz ama ona yardımcı olabilirsiniz.

Bu aşamada doktorların da mahalle doktoru kavramından uzaklaşıp, tcrübelerine hastalarının gözlemlerini de dahil ederek kişisel tedavi yöntemlerine başvurmaları büyük önem taşıyor. Aksi halde glutenden uzak durmayacak olan hastanın döküntüleri azalmayacağı için alerji testi de yapılamayacaktır.

Gelin çölyak hastalığı hakkında daha detaylı bilgiler edinelim.

Çölyak Hastalığı Nedir?

Çölyak hastalığı nedir sorusuna yanıt bulmak isteyen kişilere, sorunun diğer adının Gluten Sensitif Enteropati olduğunu söyleyebiliriz. Hastalıkta,bağışıklık sisteminin gluten için yanlış kodlanmış olması durumu söz konusudur. Bu durum ilk olarak ince bağırsaklarda iltihaplanma ile kendini gösterir.

Gluten Sensitif Enteropati Nedir

Çölyak Hastalığı Nedir

Sonrasında ise hastalık belirtileri ortaya çıkar. Toplumdaki görülme sıklığı giderek artmaktadır. Genellikle tahılların içeriğinde bulunan glutene verilen aşırı tepkiden söz edilmektedir. Ancak bazı durumlarda gluteni parçalayan enzime de bağışıklık sisteminin tepki vermesinden söz edilebilmektedir.

Hastalık dolayısı ile ortaya çıkan ince bağırsaktaki iptihap durumu, bağırsak mukozası ve yapısına zarar vermektedir. Normal şartlarda bağırsaklarda sindirilen besinlerin kana geçmesi çok kolaydır. Ancak bağırsak yapısının zarar görmüş olması dolayısı ile hasta çok fazla da yemek yese, yeterince besin alamaz.

Genel olarak çölyak hastalığı nedir sorusunun yanıtının alerjik mi yoksa otoimmun bir problem mi olduğuna uzmanlar hala tam olarak karar verebilmiş değiller. Kısaca özetlemek gerekirse alerji de bağışıklık sistemi ile bağlantılı bir problemdir. Vücut zararsız bir maddeye aşırı tepki verir.

Özetlemek gerekirse çölyak hastalığının alerjiye bağlı bir problem olduğunu söyleyebiliriz.

Çölyak Hastalığı Neden Olur?

Çölyak hastalığı neden olur sorusuna da tıpkı alerji olup olmadığına olduğu gibi tam olarak yanıt bulunabilmiş değildir. Fakat genel olarak bu hastalığa genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin bir araya gelmesinin neden olduğu düşünülmektedir.

Çölyak Hastalığının Nedenleri

Çölyak Hastalığı Neden Olur

Ne yazık ki günümüzde yaşanan savaşın da buğday üzerinde olumsuz etkileri olacaktır. Bu durumun bahsi geçen hastalığın yayılma hızını daha çok arttırabileceğini de tahmin ediyoruz. Çünkü atılan bombaların havaya ve toprağa yaydığı kimyasallar, buğday tohumlarına, oradan da ekmekle bize aktarılacaktır.

Bundan önce de besinlerin genetiğiyle oynandığını bizlerle paylaşan uzmanlar vardı; belki hatırlarsınız. Hastalıkların sebepleri arasında yer aldığını düşündükleri bu durum üzerine bir de bombaların kimyasalları eklendiğinde muhtemelen daha fazla sorun ile karşı karşıya kalacağız.Çölyak hastalığı da bu gruba dahil olacaktır.

Genetik açıdan değerlendirdiğimizde, bu hastalığa sahip birinci derece akrabaların da hastalıkla karşı karşıya kalabildiği göze çarpmaktadır. Anne, baba, kardeş, çocuk… hastalık halinde etki altında kalabilmektedir.

Beslenmenin de bağırsak florasına zarar verdiği ve hastalık riskini arttırdığı düşünülmektedir. Bu noktada akla, temizlenmeyen besinlerin bağırsaklar üzerindeki olumsuz etkileri geliyor. Az pişirilmiş et ya da az yıkanmış yeşillik bu duruma örnek olarak verilebilir.

Arpa, buğday, çavdar, yulaf.. gibi tahılların içeriğinde gluten vardır. Dolayısı ile çölyak hastalığına sebep oluşturur ve sorunu direk tetiklerler. Ancak patates, pirinç,mısır,soya… içeriğinde gluten bulundurmadığı için hastalar tarafından rahatlıkla tüketilebilir.

Çölyak Hastalığı Belirtileri

Çölyak hastalığı belirtileri hakkında bilgi sahibi olmak en doğal hakkınız. Genel olarak cilt döküntüleri ya da anemiye, ishal, bulantı ve kusma ile halsizliğe neden olması dolayısı ile başka hastalıklarla karıştırabileceğiniz çölyak hastalığını, ayırt edici unsurlarla daha kolay fark edebilirsiniz.

Çölyak Hastalığı Nasıl Anlaşılır

Çölyak Hastalığı Belirtileri

Belirtiler kendini ilk aşamada gluten içeren besinler tükettikten sonra gösterir. Kısa süreli devam eden bu belirtiler arasında şişkinlik, karın ağrısı ve yağlı ishal yer almaktadır. Hastalık kronik hale geldiğinde ise daha belirleyici faktmrler ortaya çıkar: Demir eksikliği ve kilo kaybı gibi…

Çünkü bozulan bağırsak mukozası, tüketilen besinlerin emilimini bozar. Daha önce de belirtmiş olduğumuz gibi ne kadar yemek yenirse yensin, hasta ihtiyaç duyduğu besini alamaz hale gelir. Bazı hastalarda ise cilt döküntüleri ortaya çıkar. Ve bu durum akıl karışıklığına sebep olur.

Cilt döküntüleri bağırsaklarla ilgili olmadıkları için hastada daha farklı problemlerin araştırılmasına sebep olurlar. Bunun gibi akıl karışıklığına neden olan diğer çölyak hastalığı belirtileri de şunlardır:

■ Demir eksikliğine bağlı anemi gelişen hastalarda solukluk, halsizlik ve dilde yanma gibi belirtiler görülür. Hastalara demir takviyesi yapılsa da besinlerin emiliminde problem olması dolayısı ile hasta tedaviye yanıt vermez.

■ Rengi kırmızıya dönük kaşıntılı cilt döküntüleri

■ K vitamini eksikliğine bağlı kanamalar gelişir

■ Kalsiyum eksikliğine bağlı kemik ağrıları ve osteoporoz ile birlikte kas zayıflığı

■ A vitamini eksikliğine bağlı gece körlüğü

■ Epileptik nöbetler

■ Ses kısıklığı

■ Depresyon

■ Hormon seviyelerinde dalgalanmalar

■ Denge kaybı ve baş dönmesi

■ Ağız içinde aftlar

■ Dikkat eksikliği

■ Eklemlerle ilgili problemler

Yetişkinlerde Çölyak Hastalığı Belirtileri

Yetişkinlerde çölyak hastalığı belirtileri, biraz önceki saymış olduklarımızdan çok da farklı değildirler. Dermatitis Herpetiformis isimli kaşıntılı kırmızıya dönük renkli cilt döküntüleri, bağırsaklarda bulunan gluten intöleransı sebebiyle ortaya çıkarlar. Daha çok kalça, kafa derisi, gövde, dirsek ve bacaklarda ortaya çıkar.

Yetişkinlerde Çölyak Hastalığı Nasıl Anlaşılır

Yetişkinlerde Çölyak Hastalığı Belirtileri

Bu problem, bağırsaklarda ortaya çıkan farklı sorunlarla da karıştırılabilir. Ancak artık pek çok uzman bu cilt problemin çölyak hastalığıyla ilgili olduğunu kabul etmiş durumdadır.

Çocuklarda Çölyak Hastalığı Belirtileri

Çocuklarda çölyak hastalığı belirtileri, genel olarak bebeklerin tahıl içerikli beslenme şekline geçmeleri ile birlikte başlar. İnce bağırsaklarda meydana gelen iltihaplanma ise klasik belirtilerini bir kaç hafta ya da ay sonra vermeye başlar.

Çocuklarda Çölyak Hastalığı Nasıl Anlaşılır

Çocuklarda Çölyak Hastalığı Belirtileri

Ayrıca 2 yaş altı ve 2 yaş üstü belirtiler olarak, çocuklarda çölyak hastalığı belirtileri ile ilgili bir sınıflandırma yapmak da doğru olacaktır. O halde hemen bir sınıflandırma yapalım ve belirtilerden söz edelim.

2 yaş altı çocuklarda çölyak hastalığı belirtileri

■ Kas erimesi

■ İştahsızlık

■ Gelişme geriliği

■ Karında şişkinlik

■ Kronik ishal

■ Kusma

2 Yaş üstü çocuklarda çölyak hastalığı belirtileri

■ Kilo kaybı

Kabızlık

■ İshal

■ Kısa boy

■ Sinirlilik

■ Geciken ergenlik

■ Nçrolojik belirtiler arasında ise epilepsi nöbetleri, kas koordinasyon eksikliği, öğrenme güçlüğü, hiperaktivite, dikkat eksikliği… sayılabilir.

Hastalığın doğuştan olduğu düşünülse de geç dönemde belirti veren çeşitleri de bulunmaktadır. Ki bu gibi durumlarda genellikle hastalığın tetiklenmesi söz konusudur. Aşırı stres ya da depresyon, gebelik, doğum,viral enfeksiyonlar ya da cerrahi işlemler… tetikleyici faktörler arasında yer almaktadır.

Yorum Yapmak İstermisin?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.