Çocuğuma Nasıl Davranmalıyım?

Çocuğuma Nasıl Davranmalıyım?

Hatalı ebeveyn tutumları, çocukların başarısını azaltabileceği gibi, özgüvenlerinin eksik olmasına da neden olur ve bu durum sonrasında kişilik gelişimi adına çocukların yanlış yol izlemelerine de neden olabilir. Şimdi aklınıza hemen, çocuğuma nasıl davranmalıyım sorusu gelmiş olmalı. Siz elbette ki çocuğunuz için en doğrusunu yapıyor ve en iyi kararı veriyorsunuz… Ama unutmamalısınız ki korumacı tutumunuz onun üzerinde olumsuz etkilere neden olabiliyor. Tabi ki onu koruması gereken kişi sizsiniz; ama kişisel alanına saygılı olarak. Unutmamalısınız ki çocuğunuz da geleceğin bir bireyi. Ve hep sizin korumanıza alışırsa, bir zaman sonra kendini koruma yeteneğine sahip olamaz. Ya siz bir gün onun başında olmayınca? Savunmasız bir çocuğu hayata hazırlamamış olursunuz ki bu da onun için en iyiyi istediğiniz çocuğunuz adına doğru bir tutum değildir. O halde hemen hatalı ebeveyn tutumlarını gözden geçirmeye başlayalım ve bakalım çocuğuma nasıl davranmalıyım sorusunun yanıtları arasında neler yer alıyor…

Hatalı Ebeveyn Tutumları

■ Çocuğuma nasıl davranmalıyım şeklinde bir soru, biraz önce anlattıklarımız dolayısı ile aklınızı karıştırdı ise hiç bir şey için geç değil. Her şeyin öncesinde bırakın çocuğunuz risk alsın. Haklısınız; çok tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz. İnsanlar çocukları kaçırıyor, onlar üzerinde kendilerini tatmin ediyor; hatta onları öldürüyorlar. Ve ebeveynler olarak bizim görevimiz onları korumak. Fakat bu korumacı tutumu gereğinden fazla abartmanız halinde çocuklarınız gelecekte özgüveni eksik, fobileri olan, risk almaktan kaçan, kibirli insanlar haline geliyorlar. Bir çocuk sokakta oynayıp arkadaşları ile kavga edebilmeli; düşüp dizlerini parçalamalı; kaçtığı halde dayak bile yemeli arkadaşlarından. Daha ileriki zamanlarda ise sevgilileri olmalı ve onlardan ayrılıp duygusal çöküşleri yaşayabilmeli… Çünkü ileriki hayatlarında; siz onları korumasanız, koruyamasanız da bunlarla karşılaşacaklar. Ya da karşılaşmamak için kendilerini izole edecekler. Böyle bir çocuk mu yetiştirmek istersiniz? Elbette onları koruyun; ama belirli ölçülerde. Sonuçta onlar size Allah’ın verdiği en değerli emanetler. Ve yaşama hakkına sahipler.

■ Hatalı ebeveyn tutumlarından bir diğeri de çocuklarınızı hemen kurtarmanız… Yardıma ihtiyaç duyduğunda çocuğunuzun yardımına hemen siz koşmamalısınız. Biraz önce de belirtmiş olduğumuz gibi: hep onların başında bir gün sizin olmayacağınızı düşünün. Düşünün ki yardıma ihtiyacı olan çocuğunuzun tepesinde her an siz bitiyorsunuz! Ve bir gün bu dünyadan göçüp gideceksiniz. Ve o zaman çocuğunuzun yine yardıma ihtiyacı olacak. Ama sürekli tepesinde ebeveynleri bittiği için, siz gittiğinizde çocuğunuz, yardıma gereksinim duyduğu zaman ne yapması gerektiğini bilmeyecek. Çocuğuma nasıl davranmalıyım diyen değerli anne – babalar! Maalesef yaptığınız kısa süreli bir ebeveynlik. Kendinize bağımlı çocuklar yetiştirdiğiniz için zaten çok fazla sorunları olmuyor; olduğunda da yetişkin aklınızla hemen çözüyor ve çocuğunuzun iyi bir yetişkin olabilmesi anlamında onun yolunu açmıyorsunuz. Bu durumda başarısız olan, kendi sorunlarını çözemeyen aslında çocuğunuz değil; çocuğunuzun başarısız olmasının sebebi sizsiniz. Günümüzün gençleri, bundan 30 sene önce yaşamış gençlerin yaptığı pek çok şeyi yapamıyor. Neden biliyor musunuz?

■ Hatalı ebeveyn tutumlarından bir diğeri de çocukların en ufak bir başarısını dahi övmek. Başarısızlıklarını ise görmezden gelmek… Aileleri tarafından sürekli övülen; ama okulda arkadaşları, öğretmenleri, ya da diğer kişiler için herhangi birinden farkı olmayan çocuklar, ailelerinin objektifliğinden şüphe ediyor. Sadece bununla da kalmıyor; gerçekleri diğer insanların gerçeklerinden farklı oluyor. Karşılaştıkları zorluklarla mücadele edemiyor ve hemen yalanlara sığınıyorlar. Çünkü başarısızlıklarla, yanlışlarla yüzleşebilecekleri gücü edinememiş durumdalar. Peki bu kimin hatası? Neden çocuğunuzu mükemmel bir insan olarak gösterip her davranışını övüyorsunuz? Okulda çok başarılı olabilir. Ama zaten hayatının geri kalanı için başarılı olmak zorunda değil mi? Neden onu diğer insanlardan ayrıştırıyorsunuz? Neden çocuğunuzun hayatın içine karışmasına izin vermiyorsunuz? Bu onun için sizin sandığınız gibi bir iyilik değildir…

■ Çocuğuma nasıl davranmalıyım dediğiniz noktada, onu kesinlikle şımartmayın. Hayır demeyi bilin. Şimdi değil demeyi öğrenin. Bırakın çocuğunuz gerçekten sahip olmayı istediği ve kendisi için değerli olan şeyler adına savaşabilsin. Şımarık bir çocuk, bu duygunun olumsuz etkilerinden ömür boyu kurtulamaz. Ancak her çocuk, yaşadığı hayal kırıklıklarının olumsuz etkilerini aşabilir ve aynı şeyi yaşadığında bununla nasıl başa çıkabileceğini bilir. Diyelim ki üç çocuğunuz var ve bunlardan biri çok başarılı olduğu için ona bir tablet bilgisayar aldınız. Ama diğer iki çocuğunuz da mahrum kalmasın diye tablet bilgisayarı onlara da birer tane aldınız. Şimdi bu iki çocuk ile başarılı olan çocuk arasında ne fark kaldı? Çocuğunuz kendi için mi yoksa aynı zamanda kardeşleri için de mi başarılı oldu? Hiç bir şey yapmadan tablet bilgisayarı olan iki çocuk, gelecekte herhangi bir şey için çabalamadan ona sahip olabilecek mi? Peki siz, yaptığınız bu hataları nasıl telafi edeceksiniz? Bir çocuğun 12 yaşına kadar edindiği tüm tecrübeler doğrultusunda hayatını şekillendirdiğini biliyor muydunuz?

■ Sağlıklı gençler, kendi başlarına bir şeyler yapabilmeyi isteyen gençlerdir. İyi ebeveynlerse onları, kendi başlarına bir şeyler yapmak konusunda yüreklendirebilen yetişkinlerdir. Hatalı ebeveyn tutumları arasında bu noktada dikkat edilmesi gereken şey ise çocuklarınıza yapmış olduğunuz hatalardan söz etmemektir. Onların yaşındayken aynı durum sizin de başınıza gelmiş olabilir. Siz yanlış yapmış; zor durumda kalmış olabilirsiniz. Ama aynı zor durumu çocuğunuzun yaşamaması adına ona izin vermemek sizin iyi bir ebeveyn olduğunuzu göstermez. Siz ona hatalarınızı ve sonuçlarını anlatın. Gerisini çocuğunuza bırakın. Hata yaptığında onunla yüzleşebilsin; karşılaştığı durumla başa çıkmayı öğrenebilsin. Biliyor musunuz? İnsanlar yaşadıkları şeylerden ve yaptıkları hatalardan pişmanlık duymazlar. En büyük pişmanlıkları yaşayamadıklarından dolayı duyarlar. Sorumluluğu tamamen kendine ait kararlar veren çocuklar hatalarından ders almayı öğrenirler.

■ Hatalı ebeveyn tutumlarından bir diğeri de çocukların sorumluluk almalarına engel olmaktır. Ancak sorumluluğun belirli bir yaşı olmadığını da hatırlatalım. Bir çocuğun zeki olması demek, onun olgun olduğu anlamına gelmemektedir. Bir konuda yetenekli olan çocuğun her konuda başarılı olabileceğini düşünmemelisiniz. Peki çocuğunuzun sorumluluk alma yaşının geldiğini nasıl anlarsınız? Çocuğunuzu kendi yaşındaki diğer çocuklarla karşılaştırın. Diğerlerinin yapabildiği bazı şeyleri sizin çocuğunuz yapmıyorsa; ya da yapamıyorsa, onu sınırlayan kişi siz olabilirsiniz. Çocuğunuzun özgürlüğünü elinden almayın. Bu hata sizi iyi bir ebeveyn yapmaz.

■ Çocuğuma nasıl davranmalıyım dediğiniz noktada, ona yapmasını öğütlediğiniz şeyleri sizin de yapmanız gerekmektedir. Doktorun dediğini yap; yaptığını yapma mantığı ile biz yetişkinler bile hareket etmiyoruz ki çocuklarımız neden bunu yapsınlar değil mi? Onlara yalan söylememelerini öğütleyip, sonrasında da göz göre göre yalan söylerseniz, onlardan yalan söylememelerini bekleyemezsiniz. Eğer tutumlu insanlar olmalarını istiyorsanız siz de tutumlu olmalısınız. Gittiğiniz yerlerdeki davranışlarınız, insanlara karşı tutumunuz hep çocuklarınız için bir örnektir. Tam da bu noktada kesinlikle hatalı ebeveyn tutumları geliştirmeyin.

Yorum Yapmak İstermisin?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.