Bayan Mı Kadın Mı Tartışması Nereden Çıktı?

Bayan Mı Kadın Mı Tartışması Nereden Çıktı?

Bayan mı kadın mı tartışması bir kaç yıldır gündemde kendisine çok yoğun bir yer edinmiş durumda. Yanlışlıkla diliniz sürçer ve bayan derseniz sıkıntılı anlar yaşayabilirsiniz. Ya da belki size göre olması gereken zaten bayan demektir. Ancak 8 Mart 2021 Dünya Kadınlar gününün de yaklaşması ile birlikte bu konu kendisine gündemde yine önemli bir yer edineceğe benziyor. Peki gerçekten de bayan mı kadın mı? Neden bayan değil kadın denilmeli? İlerleyen bölümlerde sizlere bu konuda çok detaylı bilgiler aktarmaya çalışacağız. Eminiz ki bu yazıyı okuduktan sonra artık bayan mı kadın mı sorunsalından kurtulmuş olarak net fikirlere sahip olacaksınız.

Neden Bayan Değil Kadın Denmeli?

Bayan mı kadın mı sorunsalını çözmeye çalışıyorsak, neden bayan değil kadın denmesi gerektiğini öğrenerek işe başlayabiliriz. O halde maddeler halinde bu durumu açıklamaya çalışalım.

■ Cinsiyeti dişi olan yetişkine kadın denir. Kadının küçüğüne ise kız denilmektedir. Erkek ise konumuzla pek alakası olmasa da, “Er” kelime kökünden gelir ve eril bireyi tanımlar. Erkeğin küçüğüne ise oğlan denilmektedir.
Bayan Mı Kadın Mı?

■ İki cinsiyetten biri kadın ve diğeri erkek ise erkeğe erkek denilen her durumda, kadına da kadın denilmesi gerekmektedir. Erkek ve bayan kelimeleri yan yana geldiklerinde bir anlam bütünlüğü ifade etmezler.

■ Bayan mı kadın mı sorusuna şu şekilde, çok açıklayıcı bir yanıt verebiliriz: Bayan kelimesi sadece bir hitap şekli olup, iki cinsiyetten biri değildir. Bir kadına seslenirken, “Kadın bakar mısınız” şeklinde seslenemezsiniz. Seslenseniz de kaba olduğunu idrak etmeniz hiç zor olmaz. Ancak “Bayan bakar mısınız” demenizde bir sakınca yoktur. Fakat, “Erkekler tuvaleti şurda, bayanlar tuvaleti burda” diyemezsiniz. Kadınlar tuvaleti demek durumundasınız; çünkü burada bir hitap yoktur.

■ Cinsiyetinizi belirtmeniz gereken bir form doldurduğunuzda, genellikle iki seçenekle karşılaşırsınız. Seçeneklerden biri erkek ise diğeri kadındır. Seçeneğin birinin erkek, diğerinin bayan olduğu formu zaten doldurmamalısınız.

■ Genellikle bayanlar voleybol takımı şeklinde isimlerle karşılaşmaktayız. Burada bir hitap bulunmadığı için, kadınlar voleybol takımı çok daha mantıklı ve doğru bir kullanımdır.

■ 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ismi doğru bir isim olup, bu tarihte Dünya Bayanlar Günü ismi kullanılmamaktadır.

Kadın Ne Demek?

Eski dilde bayan kelimesinin karşılığı olan kadın kelimesinin iki farklı anlamı bizim için önemlidir. Bunlardan ilki, dünyayı ikiye ayıran cinsiyetlerden bir tanesinin adıdır. Biri erkek olan bu cinsiyetlerin diğeri ise kadındır. Tıp dilinde dişi olarak bilinen kadının küçüğüne ise kız denir.

Kadın ne demek sorusunun diğer yanıtı da ev yönetiminde gereken erdemlere sahip olan, analık meziyetlerini elinde bulunduran kişi şeklindedir. Bu nedenle evlenmiş olan kızlara genellikle artık kadın tabiri kullanılmaya başlanır.

Bayan Ne Demek?

Tam da bu noktada, bayan mı kadın mı tartışmasını sürdürebilmek adına bayan ne demek sorusunun yanıtlarını da sizlerle paylaşmak isteriz.

Neden bayan değil kadın denmeli sorusunun yanıtlarından söz ederken de belirttiğimiz gibi, kadınlar için kullanılan hitap sözcüklerinden biri olan bayan kelimesi genellikle onların ad ya da soyadlarının önüne getirilerek kullanılır.

Bayan kelimesi seslenme sözü olarak da kullanılabilmektedir. Şöyle ki: yolda yürüyen bir kadının arkasından ona seslenirken: “Kadın, şalınız düştü” demezsiniz de; “Bayan şalınızı düşürdünüz” diyebilirsiniz. Bu durum bir dizide de konu olarak işlenmişti hatırlarsanız. Erkek oyuncu bir kadına “Bayan” diye seslenmiş; arkadaşı da “Bayan değil kadın” şeklinde arkadaşını düzeltmişti. Ancak sahneleri ile topluma mesaj içeriği de arz etmesi gereken dizi ya da filmler arasında yer alması gereken bu bilgi ya doğru bir mesaj içermiyordu ya da bayan mı kadın mı sorunsalında insanların dikkatini çekmek ve akıl karışıklıklarını gidermek için çekilmişti. Sahnede doğru olan, gerçekten de “Bayan” diye seslenilmesiydi…

Bayan Kadın Tartışması Ne Zaman Başladı?

Aslında bayan mı kadın mı sorunsalı yaklaşık olarak 6 – 7 senedir, öncesine göre daha çok gündemde. Çünkü günümüzde kadınlarımız geçmişe göre çok daha güçlü ve toplumda daha saygın yerler edinmeye çalışan taraftalar. Bildiğiniz gibi kadına şiddet konuları günümüzde geçmişe göre çok daha fazla gündemde. Belki anneannelerimiz, babaannelerimiz çok sık şiddet görmüş ancak bunu dile getirmemişlerdir. Ancak günümüzde kadın sığınma evlerine ek olarak televizyonlarda dahi sorunlarını anlatan kadınların problemlerine ilişki danışmanları tarafından çözümler üretilmeye çalışılıyor.
Bayan Mı Kadın Mı Sorunsalı

Siyasete daha fazla kadının atılmasının yanında, artık pek çok erkek işi olarak tabir edilen mesleklerde kadınlar da çalışıyor. Pilot kadınların yaygınlaşmasının yanında, kadınlar artık marangozluk da, boyacılık da yapıyor. Bu durum işsizliğin bir sonucu değil; kadınların yetenekleri olan her alanda kendilerini göstermek istemelerinin bir sonucudur.

Tüm bunlara rağmen toplumda kadınları ayrıştırmaya çalışan bir kesim de yok değildir. Bu kesim kadına hak ettiği ilgiyi göstermemesinin yanında, bayan demekte ve bu cinsiyeti biraz bastırmaya; biraz da küçümsemeye çalışmaktadır. Kim bilir belki de iki cinsiyetin hakimiyet sürdüğü dünya genelinde kadının bastırılmaya çalışılma çabasıdır kadın değil de bayan denilmesinin sebebi.

İşte bu ve bunun gibi sebeplerin ortaya çıkması ve daha fazla dillendirilmesi dolayısı ile bayan mı kadın mı tartışması daha sık gündeme gelmeye başlamıştır.

Ancak bir de şöyle düşünmek gerekir: Kadına bayan diyen herkesin kötü ya da kadınları bastırma amacı olduğu düşünülemez. Olaya şu şekilde bakmak istersek: Sarımsak olarak isimlenmiş olan sebzeye pek çok kişi sarmısak demekte ve doğru kullanımın bu olduğunu düşünmektedir. Bu yanlışı topluma hitap eden doktorların da sunucuların da yaptığına sıklıkla şahit olmaktayız.

Kadına Bayan Demek Yanlışı

Neden bayan değil kadın denmeli sorusunun yanıtlarını sizlerle paylaştık ve kadın ne demek, bayan ne demek gibi soruların yanıtlarını da aktardık. Ancak siz de, biraz önce sözünü ettiğimiz grupta yer alıyor olabilirsiniz. Alışmışsınızdır ve hiç bir art niyetiniz yokken kadına bayan demek gafletinde bulunabilirsiniz. Tam da bu noktada hiç ummadığınız anda öyle bir tepki alırsınız ki, kadına bayan demek sizin hayatınızın yanlışı gibi görünebilir gözünüze.
Kadına Bayan Demek

Bayan mı kadın mı tartışmasında söz sahibi olan sadece kadınlar değil; kadın hakları savunucusu erkeklerdir de aynı zamanda. İşte bu nedenle kadına bayan demek sizin için yanlış olacaktır. Ve yine bu nedenle kendinizi bu yanlıştan bir an önce döndürmeye çalışmalısınız. Aksi halde hiç aklınızda olmayan olumsuz düşüncelerle yargılanmanız kaçınılmaz olacaktır.

Peki bize göre kadına bayan demek büyük suç mudur? İzninizle bu sorunun yanıtlarını kendi gözümden vermek istiyorum; yani bir kadın olarak… Bayan kelimesinin baymak kökünden gelen bir kelime olmadığını hepimiz biliyoruz. Hitap cümlesi olarak kesinlikle kullanılmalı; bayan mı kadın mı sorunsalı ile karıştırılmamalıdır. Ancak kadınların bu toplumda varlığını azımsayan herkesin bayan tabirini kullanmasına da şiddetle karşı çıkarım. Tıpkı, sarımsağa sarmısak diyerek Türkçe’mizi katleden her kim olursa olsun, bu kelimeyi şiddetle reddettiğim gibi, kadına da bilerek bayan diyen herkesin şiddetle karşısında dururum. Türkçe’nin yanlış kullanımı bir Türk olarak, bir yazar ve sonrasında da sunucu olarak aşırı derecede canımı sıkar. Gözüme batar. Kulağımı tırmalar.

Ancak biraz önce kadın ne demek sorusunun yanıtları arasında verdiğimiz yanıtı da kesinlikle hatırlatırım. Eski dilde bayan demektir kadın. Yani iki kelime birbirinin düşmanı değildir. Amcaya nasıl ki artık emmi demiyorsak ama söyleyenlere de hafif bir gülümseme ile bakıyor ve bunda bir art niyet olmadığını biliyorsak, kadına bayan demek yanlışını yapan insanları da iyi analiz etmeli ve değerlendirmemizi buna göre yapmalıyız. Peki bayan mı kadın mı derseniz, son sözüm elbette kadın olacaktır.

Yorum Yapmak İstermisin?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.